Israëlzondag 1 oktober

Hits: 139

Israëlzondag - Grote Verzoendag/Jom Kippoer.
Dit jaar is het een bijzondere Israëlzondag, 1 oktober, zoals altijd op de eerste zondag van oktober. Bijzonder omdat Grote Verzoendag in ditzelfde weekend valt, op 29/30 september. De dagen en dus ook de feest- en gedenkdagen beginnen bij het Joodse volk net als in het scheppingsverhaal in de avond. Grote Verzoendag is de afsluiting van de 10 Hoge Dagen, die beginnen met Rosj haSjana, Nieuwjaarsdag, die vormen een voorbereiding daarop.

Omdat dit jaar Grote Verzoendag in dit weekend valt, wil ik daarover schrijven..

Jom Kippoer neemt een belangrijke plaats in het Joodse geloof in. Er wordt gevast en niet gewerkt door vrijwel alle Joden van zonsondergang tot zonsondergang, 25 uur. Over de instelling lezen we in Leviticus 16.

Altijd wordt het boek Jona gelezen, waarin het gaat om bekering van een vreemd, slecht volk. Het is een les voor Jona, maar vooral voor het Joodse volk, om niet te vergeten dat het de Eeuwige te doen is om de hele wereld. De nadruk ligt op de onvoorstelbare barmhartigheid van God. Barmhartig is een samenstelling van de baarmoeder en hart, de Heer is als een moeder en vader voor ons mensen!

Een heilig volk te worden, dat was (en is!) de opdracht voor het Joodse volk. Zwakte en falen mogen geen reden zijn de hoop op verbetering op te geven. Fouten maken is het probleem en fouten herstellen is het doel van Jom Kippoer.

De laatste drie generaties Joden hebben de stichting van de staat meegemaakt als een voorrecht, maar ze zuchten nog onder de trauma’s van de afgelopen eeuw(en). Er is twijfel over de richting die gegaan moet worden, door de problemen van de moderne tijd en door de situatie in Israël zelf. Veel Joden hebben moeite met de regering Netanjahoe, maar ze steunen allen onvoorwaardelijk de staat Israël, hun thuisland waar ze terecht kunnen als de nood aan de man komt. Ook al bevalt de politiek hen niet, ze zien vooral de bedreiging van de landen om Israël heen. Zo’n grote menigte tegenover een handjevol!

Op Jom Kippoer gaat het over het falen in relaties, de relatie met de Ander en die met de ander zijn niet los te koppelen. Verzoening met de Eeuwige kan pas als er ook verzoening is met de medemens. Jezus spreekt hierover ook in Matteüs 5:23/24.

Uitvoerig is de schuldbelijdenis in de gebeden. Allerlei grote en kleine misdaden worden genoemd, en de gedachte daarachter is: ook al heb je persoonlijk deze zonden niet gedaan, je belijdt ze in solidariteit met je medemens, die ze wél gedaan kan hebben. De belijdenis staat ook in het meervoud: wij, net als in het Onze Vader. De Eeuwige doet verzoening over zijn volk.

Het gaat om twee begrippen bij het herstel van de relaties: tesjoeva en kappara, omkeer en verandering. Het woord kippoer betekent letterlijk bedekken. Het woord kapoerewiets komt hier vandaan en betekent zoveel als: helemaal vernietigd, weggedaan.

Bij de verzoening met je medemens wordt de bijbeltekst gebruikt: je zult je medemens niet haten (Leviticus 19:17-18), maar hem/haar openlijk terecht wijzen. In het Nieuwe Testament worden deze woorden verschillende malen aangehaald. Aan vrienden en familie wordt gevraagd of alles tussen hen goed is. Zo niet, dan moet daarover gepraat worden.

De bedoeling van Jom Kippoer is, dat je niet moedeloos hoeft te worden van je zonden, maar nieuwe moed schept om dingen recht te zetten en toekomst te zien. De Bijbel geeft richtlijnen hoe te leven met een besmet leven dat vernieuwd kan worden.

Er mag geen tegenstelling zijn tussen rituelen en daden. Als het alleen om de vorm gaat, heeft ommekeer doen geen waarde.

Een grote rol speel het Kol nidré, een lied dat vaak gezongen wordt. Hierin worden beloften gedaan voor het leven in het komende jaar.

Een inzicht dat door ons christenen over het algemeen gedeeld wordt is, dat je enerzijds je leven niet in eigen hand hebt, maar dat je anderzijds door keuzes zeker een deel ervan kunt bepalen. Veel nadruk dus op de eigen verantwoordelijkheid!

De inhoud van Grote Verzoendag laat zien dat ook Joden zich afhankelijk weten van Gods genade, en niet van de eigen goede werken der wet, zoals door christenen dikwijls nog gedacht wordt.

Wat betekent Grote Verzoendag voor ons, de volgelingen van Jezus onze Heer?

Ik hoop dat ds.Woudenberg in de dienst daarop verder in zal gaan! Jezus heeft in elk geval in zijn leven elk jaar deze dag als Jood beleefd.

ds.Stien van der Hout-Slagmolen

tel.0341-417856, email Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.

Diensten in de synagoge

Graag meld ik een bijzondere gebeurtenis in het weekend van 8 en 9 september, toen in de synagoge van Harderwijk voor het eerst sinds 1943 weer diensten werden gehouden! Een rabbijn uit Almere en Joden uit Harderwijk en uit een aantal andere plaatsen waren uitgenodigd voor deze diensten, evenals mijn man Wim en ik als vertegenwoordigers van de werkgroep Kerk en Israël.

Het was voor mij heel ontroerend om te ervaren dat ondanks de in 1943 weggevoerde en vermoorde Joodse Harderwijkers er nu toch weer diensten konden worden gehouden!

Op de eerste etage, waar de herdenkingswand en -gang zijn, werd gegeten en gedronken als kaddiesj (zegen) na de diensten.

Bent u daar al wezen kijken? Onze kerk(en) heeft een belangrijk deel van de kosten hiervoor bijgedragen!

NB In de hal bij de keuken liggen uitgaven van d